Thông thường các tỉnh xuất hiện nấm mối nhiều như Hậu Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Cần Thơ, Tiền Giang và Bình Phước… nhưng năm nay nấm mối rất khan hiếm, giá bán tại nhà vườn từ 1 - 1,2 triệu đồng/kg, tăng gấp đôi so với năm rồi, nhưng số lượng loại nấm “quý” này thường không đủ hàng để đáp ứng thị trường.
Theo nhiều nhà vườn ở ĐBSCL: Hàng năm cứ vào đầu mùa mưa nấm xuất hiện nhiều trong các khu vườn cây ăn trái, năm nay do thời tiết không thuận lợi nắng nhiều hơn mưa nên nấm mọc giảm hơn phân nữa so với các năm trước.
So với những vũng ĐBSCL thì ở những vùng miền cao như Bình Phước hay Đắc Lăc thì việc khai thác loại nấm mối này cực hơn nhiều vì đây là loại nấm tự nhiên, không thể trồng được và thường xuất hiện gần những tổ mối đất trong vườn. Loại mối này làm tổ nơi đất cao ráo, có nhiều cây mục. Khi trời mưa dầm kéo dài nhiều ngày, loại mối này tiết ra một chất men xung quanh tổ, đến khi trời nắng thì nấm từ những nơi này sẽ mọc lên thành từng đám, có khi kéo dài vài mét. Biết được đặc điểm này, người dân đi săn nấm mối phải dậy từ lúc trời còn khuya, xách đèn đi dò tìm khắp nơi trong vườn.
Thời điểm thu hoạch nấm mối tốt nhất là khoảng 3h đến 5h sáng. Lúc này những tai nấm vẫn còn chưa nở bung, giá trị dinh dưỡng cũng như giá cao hơn so với nấm đã nở. Người địa phương còn hay gọi là "núm nứt đất".
Đây là loại nấm tán dù, đã nở rất nhiều. Giá thành thường rẻ hơn so với nấm búp. Mặc dù loại nấm này cũng chứa nhiều chất dinh dưỡng nhưng khi ăn lại không ngọt bằng nấm búp.
Người địa phương thường truyền miệng nhau rằng, khi đi nhổ nấm không được dùng dao hay bất cứ thứ gì bằng kim loại, vì nấm nghe hơi dao sắt mùa sau sẽ lặn mất, không mọc nữa. Do đó những chỗ đất cứng họ dùng que tre, que gỗ để bới gốc nhổ nấm. Ngoài ra, ai “nặng vía” không thể nào tìm được nấm mối, còn người “nhẹ vía” có thể tìm được rất nhiều. Nấm mối thường mọc lại hay mọc xung quanh nơi mà năm trước đã có nên rất dễ tìm.
Nấm mối nở rộ vào sáng sớm. Ngoài ra vào buổi chiều, những người đi hái nấm thường quay lại chỗ cũ để nhổ hết số nấm còn sót lại. Lúc này hầu như chỉ còn nấm đã nở bung nên chỉ để ăn chứ không bán
Nấm sau khi đã làm sạch hết đất sẽ cho vào tủ lạnh để trữ ăn dần vài ngày. Nhưng nấm tươi ngon hơn và giá trị dinh dưỡng sẽ cao hơn. Hiện nay giá nấm mối trên thị trường ở chợ Bến Tre vào khoảng 900.000 đến một triệu đồng mỗi kg. Do nấm mối đầu mua, giá luôn ở mức khá cao.
Nấm mối có vị ngọt rất riêng nên có thể làm nhiều món mà không cần nêm thêm gia vị. Người sành ăn thường xào với tỏi và mỡ, sau đó làm một chén muối ớt chấm cùng để ăn chung với cơm. Ngoài ra nguyên liệu này có thể làm bánh xèo, nấu canh rau tập tàng hay chà bông nấm mối cũng khá lạ miệng.
Theo đánh giá của người sảnh ăn thì loại mấm này ngon nhất là ở khu vực Bình Phước vì khởi nguồn của loại nấm này là mộc trên những ụ mối trong rừng sau ở Bình Phước những người khai thác nấm mối cho biết, thường sau những cơn mưa đặc trưng (sau mưa thì trời liền nắng và nóng ẩm) thì nấm mối xuất hiện. Năm nay, do thời tiết thay đổi nên nấm có sớm (mọi năm đầu tháng 5 âm lịch). Được mệnh danh là “đặc sản của các loại đặc sản”, nên dù giá cao nhưng loại nấm này vẫn được rất nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.
“Nấm mối là lộc của trời, sau mỗi đợt mưa đặc trưng nó mới mọc. Mỗi đợt có nấm, chúng tôi chỉ bán khoảng 2 ngày. Theo kinh nghiệm bán hàng của tôi, mỗi năm nấm mối chỉ rộ khoảng 3 đợt như vậy. Đây là loại nấm tự nhiên nên giá hơi cao, tuy nhiên thị trường vẫn rất chuộng. Nhiều nhà hàng, khách quen ở Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh năm nào cũng đặt hàng. Đưa nấm về dưới đó họ bán lại hơn 1 triệu đồng/kg” - bà Trương Thị Hoa, người bán nấm ở chợ Đồng Xoài cho biết.
Nấm mối mọc tự nhiên ở những nơi ẩm thấp, có tổ mối, do không thể nhân giống nên được xem là quà tặng thiên nhiên ở các tỉnh miền Đông, Tây Nam bộ. Các món ăn làm từ loại nấm này thường rất ngon, giàu chất dinh dưỡng. Vì vậy mỗi khi nấm mối xuất hiện trên thị trường dù giá cao nhưng vẫn được nhiều người tiêu dùng chọn mua.
nguồn tổng hợp
