Cấm con dâu uống thuốc bác sĩ kê đơn
Chị Nguyễn Thị Tươi trú tại Lục Nam, Bắc Giang phải đi cấp cứu vì hạ canxi trong lúc mang bầu. Đang mang bầu tháng thứ 6, chị thấy mệt mỏi, chân tay hay bị tê, chuột rút. Sau đó, chị bị co giật. Gia đình cho lên thẳng Hà Nội cấp cứu. Tại đây, bác sĩ cho biết chị bị hạ canxi và thiếu canxi.
Chị Tươi cho biết khi mang bầu, chị có đi siêu âm, bác sĩ có kê thuốc nhưng về nhà mẹ chị không cho uống vì “con nhà cái T uống xong rồi lúc sinh ra đã mọc răng”. Vì sợ những loại thuốc này không tốt cho thai nhi nên chị Tươi cũng không uống.
Suốt quá trình mang thai, chị Tươi đau lưng ê ẩm. Mẹ chị lại bảo ngày xưa bà cũng đau lưng đến lúc đẻ, các cụ bảo đau lưng là khi đẻ dễ đẻ hơn. Vì thế, chị cố chịu đến khi thiếu canxi trầm trọng chị mới đi viện.
Trường hợp của chị Vũ Thị Mai trú tại Linh Đàm, Hà Nội cũng tương tự. Dù trong thai kỳ chị có bổ sung canxi nhưng chị vẫn bị đau lưng liên tục. Thậm chí, những tháng giữa thai kỳ, chị bị chuột rút không đi được. Chị đi khám thai, bác sĩ kiểm tra dinh dưỡng phát hiện chị thiếu canxi, vitaminD. Theo các bác sĩ dinh dưỡng, chị có bổ sung canxi nhưng vitamine D là vi chất tổng hợp qua ánh nắng mặt trời, thiếu thì quá trình hấp thụ canxi cũng rất chậm. Vì thế, bà bầu phải bổ sung kết hợp song song.
Theo các bác sĩ sản khoa, bà bầu thiếu canxi rất nguy hiểm vì mang thai, thai nhi cần canxi để hình thành cấu trúc xương, răng nên lấy can xi từ mẹ. Nếu mẹ không bổ sung canxi, thai nhi cũng không đủ canxi để phát triển có thể dẫn đến còi xương bẩm sinh, thóp rộng, biến dạng mầm răng, kém phát triển toàn diện. Còn người mẹ thiếu can xi gây hạ canxi huyết, gây co giật, chuột rút và các triệu chứng khác như đau nhức xương khớp, tê chân tay, co rút đầu ngón chân, tay.
Sau sinh, bà mẹ thiếu canxi rất mắc các bệnh về xương khớp từ sớm. Vì thế, cần bổ sung canxi trong thời kỳ mang bầu.
Những vấn đề gặp phải khi bị thiếu canxi trong thai kỳ
Khi mang thai, người mẹ không được cung cấp đủ lượng canxi cần thiết mỗi ngày thì bào thai sẽ lấy lượng canxi thiếu đó từ chính xương của cơ thể mẹ, ảnh hưởng đến sức khỏe sau này của mẹ. Sẽ có khoảng 30g canxi được chuyển từ cơ thể mẹ đến bào thai trong toàn bộ quá trình thai kì và 80% quá trình này xảy ra trong 3 tháng cuối. Vì thế bổ sung canxi đủ và đúng liều là hết sức cần thiết.
Thiếu canxi, bà bầu dễ tăng huyếp áp. Gần đây, qua thực nghiệm và lâm sàng cho thấy nếu mang thai đến tuần lễ thứ 15, bắt đầu cho uống mỗi ngày 2g canxi thì huyết áp giữ được mức thấp hơn trung bình trong suốt thai kỳ. Nếu mỗi ngày chỉ dùng 1g thì sau tuần lễ mang thai thứ 24, phụ nữ mang thai được bổ sung canxi đó không khác gì người không được bổ sung, huyết áp tăng lên dần, có khả năng gây ra các triệu chứng của bệnh tăng huyết áp thai kỳ.
Trong giai đoạn sau của thai kỳ, do nhu cầu canxi để phát triển xương khớp của thai nhi nên cuống rốn tiết ra một lượng estrogen cản trở việc tái hấp thu canxi của xương trong cơ thể mẹ. Khi canxi trong máu mẹ giảm, hoạt động bài tiết hormon của tuyến cận giáp tăng lên. Dưới tác dụng của hormon cận giáp làm cho phốt pho trong xương hòa tan, chuyển vào tuần hoàn máu đồng thời gia tăng sự hấp thu canxi trong đường ruột để giữ mức canxi trong máu. Nồng độ hormon của tuyến cận giáp có liên quan trực tiếp tới huyết áp, hormon của tuyến cận giáp cao thì huyết áp càng tăng. Vì vậy, nếu được bổ sung canxi đầy đủ có thể giảm nhẹ sự bài tiết hormon của tuyến cận giáp do canxi trong máu tụt xuống gây ra, làm cho huyết áp hạ xuống và duy trì ở mức thấp.
Ngoài ra, việc bổ sung canxi có thể giảm tính nhạy cảm trong mạch máu, ức chế sự phản ứng của cơ trơn mạch máu đối với vật chất nâng áp lực trong cơ thể. Do đó, canxi có thể phòng ngừa chứng tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai.
Nhu cầu canxi của phụ nữ khi mang thai
Khi có thai, nhu cầu canxi tăng lên: Trong 3 tháng đầu, nhu cầu là 800mg, 3 tháng giữa là 1.000mg, 3 tháng cuối và khi nuôi con bú là 1.500mg vì thai càng lớn thì xương thai nhi càng phát triển.
Người có thai thiếu canxi có thể thấy mệt mỏi, đau nhức bắp cơ, tê chân, đau lưng, đau khớp, răng lung lay, chuột rút, nặng hơn nữa thì lên cơn co giật do hạ canxi huyết quá mức mà biểu hiện đặc trưng là co giật các cơ mặt và chi trên với bàn tay co rúm, các ngón tay chụm lại giống như “bàn tay người đỡ đẻ”. Đối với thai thiếu canxi sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng ngay khi còn trong bụng mẹ, bị còi xương bẩm sinh, biến dạng các xương gây dị hình, lùn thấp…
Bổ sung canxi thế nào
Tiến sĩ, bác sĩ Trương Hồng Sơn, Trung tâm Dinh dưỡng và Sức khỏe Viện nghiên cứu Y – Xã hội học cho biết việc bổ sung canxi để giúp cơ thể khỏe mạnh hơn, phòng chống loãng xương là biện pháp cần thiết và giúp mọi người có sức khỏe tốt hơn.
Trung bình, một người mang thai cần lượng canxi 1200mg mỗi ngày để đảm bảo được lượng canxi cần thiết.
Theo khuyến nghị khi bổ sung canxi cần quan tâm đến sử dụng các thực phẩm giàu canxi - đây là giải pháp an toàn. Ngoài ra, có thể bổ sung canxi bằng các viên uống canxi 500mg/ngày.
Khi mang thai, chị em cần quan tâm nhiều hơn đến việc bổ sung thêm canxi cho mình, hãy tập trung vào những loại thực phẩm bổ dưỡng hằng ngày để tăng lượng canxi lên. Những thực phẩm giàu canxi như như cá dầu, cá mè, u đậu tương, đậu đũa, đậu phụ chúc, xúp lơ xanh, cải xanh, tép khô, ốc bươu, tôm đồng, tẹp gạo, trai, cá nguyên xương, lòng đỏ trứng, cua bể… cần tăng cường nhiều hơn trong thực đơn hàng ngày. Chú ý, ăn nhiều thịt không phải là nguồn canxi tốt.
Theo PGS Lê Bạch Mai – Phó viện trưởng viện Dinh dưỡng Quốc gia, để việc hấp thụ canxi tốt hơn, mọi người nên hạn chế ăn mặn vì ăn nhiều Natri là nguyên nhân dẫn đến việc hấp thụ canxi kém hiệu quả. Ngoài ra, mẹ bầu nên hạn chế sử dụng ít các loại đồ uống có ga vì các axit trong đồ uống có ga gây đào thải canxi. Ăn nhiều chất xơ làm cho việc hấp thụ canxi giảm.
Cách bổ sung canxi theo tuần thai hợp lý nhất
Việc bổ sung canxi khi mang thai không thể tùy tiện và phải có hướng dẫn của bác sĩ, tuy nhiên có 3 giai đoạn quan trọng sau đây mẹ bầu nên biết.
- Bổ sung canxi khi mang thai từ 0 đến 12 tuần tuổi
Trong thời kỳ đầu mang thai, thai phụ cần phải được cung cấp khoảng 50mg canxi mỗi ngày. Như vậy, trong 3 tháng đầu, các thai phụ cần khoảng 800mg canxi.
Mẹ bầu nên uống 1-2 cốc sữa mỗi ngày sẽ đủ với nhu cầu canxi cơ thể cần trong giai đoạn này.
- Bổ sung canxi khi mang thai gia đoạn từ 13 đến 26 tuần
Đây là giai đoạn các bà bầu cần phải được cung cấp canxi nhiều hơn. Mỗi ngày, bên cạnh việc chú ý bổ sung các thực phẩm có chứa canxi, các bác sĩ sản khoa khuyên thai phụ nên tắm nắng, ánh nắng có thể thúc đẩy sự tổng hợp vitamin D và nâng cao tỷ lệ hấp thu canxi. Ngoài ra, việc vận động có thể nâng cao khả năng hoạt động của xương và khớp, cải thiện tình trạng của xương.
Việc bổ sung canxi cho bà bầu không nên chậm quá 20 tuần của thai kỳ bởi đây là giai đoạn hình thành xương của thai nhi trong bụng. Thời kỳ này, thai phụ cần phải được cung cấp khoảng 1200mg canxi.
- Bổ sung canxi khi mang thai gia đoạn 3 tháng cuối thai kỳ
3 tháng cuối của thai kỳ là giai đoạn xương của trẻ bắt đầu được ổn định và mỗi ngày, người mẹ cần phải được cung cấp từ 150 đến 450mg canxi. Như vậy, lượng canxi sẽ đảm bảo cho sự phát triển toàn diện của cả bản thân người mẹ và thai nhi trong bụng.
Mẹ bầu cần lưu ý để có thể hấp thụ tốt nhất khi bổ sung canxi:
- Đồ uống có ga, nước ngọt, cà phê và một số loại thực phẩm khác có chứa quá nhiều acid phosphoric, chất này sẽ ảnh hưởng đến bà bầu và em bé trong bụng vì nó không những không hỗ trợ tổng hợp canxi mà còn giúp đào thải canxi ra khỏi cơ thể.
- Muối chắc chắn là loại gia vị không nên được dùng nhiều để chế biến món ăn cho bà bầu. Muối không những ảnh hưởng đến sự hấp thụ canxi mà còn dẫn đến việc làm hao hụt lượng canxi qua đường bài tiết. Chính vì vậy mà những mẹ bầu có sở thích ăn mặn cần phải được kiểm soát chặt chẽ lượng muối ăn vào mỗi ngày.
- Trong thời kỳ mang thai, việc bổ sung dinh dưỡng cho bà bầu là vô cùng quan trọng. Cũng chính vì tâm lý này mà nhiều thai phụ đã nạp vào cơ thể nhiều loại đồ ăn có chứa hàm lượng chất béo cao và đây chính là tác nhân gây thiếu hụt canxi. Acid béo có trong những loại thực phẩm đó sẽ làm giảm khả năng hấp thụ canxi của cơ thể.
Nên lưu ý một số loại thực phẩm có chứa acid phytic như bột chưa lên men hay một số loại rau (măng, đậu nành, hành, vv …) có thể kết hợp với canxi thành các chất không hòa tan ảnh hưởng đến sự hấp thu canxi.
nguồn theo infonet
